De TintelStroom: een nieuwe freinet-middenschool in Zoutleeuw vanaf 1 september 2016

Het secundair onderwijs is volop in beweging. Recente onderzoeken en debatten hebben aangetoond dat de vraag naar kwaliteits- en zinvol onderwijs steeds opnieuw opduikt, met een brede waaier aan mogelijke antwoorden tot gevolg. Enkele leerkrachten en ouders van freinet-basisschool TintelTuin (Zoutleeuw) zijn ervan overtuigd dat de pedagogische visie van Celestin Freinet een unieke meerwaarde biedt in het middelbaar onderwijs. Daarom starten ze vanaf 1 september 2016 met de TintelStroom: een freinet-middenschool in Zoutleeuw.

De pedagogische visie van de TintelStroom is geënt op de ideeën van Celestin Freinet (1896-1966): kwalitatief hoogstaand onderwijs waarbij de leerling en zijn/haar beleving centraal staan. Deze zijn het uitgangspunt voor de leerprocessen: elk kind leert vaardigheden en verwerft kennis immers op verschillende manieren. In de pedagogische benadering binnen freinet-onderwijs is er daarom veel aandacht voor sociale vaardigheden, emotionele ontwikkeling, kritisch denken, het individuele leertempo en creativiteit. Net zoals in heel wat andere plaatsen in Vlaanderen (vooral steden) is dit freinet-denken ook in Zoutleeuw al sterk ingeburgerd: basisschool TintelTuin heeft er sinds september 2010 haar definitieve stek.

Dezelfde freinet-accenten zijn het vertrekpunt van de pedagogische visie van middenschool TintelStroom. Door de specifieke uitwerking ervan kunnen leerlingen via zinvol onderwijs doorstromen naar de verschillende richtingen in het derde middelbaar. De lestabel bestaat uit lestijden per vak, net zoals in de meeste andere middelbare scholen. Maar de invulling ervan is anders: een deel van de leerinhouden wordt via instructie aangebracht (kennisoverdracht), een ander deel wordt via projecten verwerkt (kennisconstructie en vaardigheden). Deze projecten ontstaan in eerste instantie vooral vanuit de leerlingen zelf, maar worden inhoudelijk gestuurd en begeleid door het lerarenteam.

In de TintelStroom wordt dit lerarenteam gevormd rond enkele kernleerkrachten. Zij zijn expert in minstens één van de hoofdvakken en geven daarnaast nog een of meerdere andere vakken. Zo kunnen vakoverschrijdende leerinhouden vlotter en efficiënter gerealiseerd worden; kruisbestuiving en samenwerking zijn essentieel. Bovendien is het voor een compact lerarenteam makkelijker om dezelfde pedagogische accenten te leggen, zoals zelfstandig plannen en leren, bewuste verwerking van leerstof en kritisch denken. Vanuit de freinet-visie zijn didactiek, werkvormen en persoonsgebonden evaluatie daarbij volledig afhankelijk van de leerinhoud – niet andersom.

Voor de TintelStroom betekent ‘zinvol onderwijs’ ook de inbedding van de middenschool in de (brede) leefgemeenschap. Leerlingen moeten immers niet enkel kennis opbouwen en vaardigheden aanleren, maar ook gevormd worden tot zelfbewuste, respectvolle, communicatieve en creatieve tieners. Mede daardoor bereidt de TintelStroom haar leerlingen op een zinvolle manier voor op het derde middelbaar: jongeren met het nodige zelfvertrouwen, een zelfstandige attitude en kritische zin zijn sterk gewapend om een volgende stap te zetten.